Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında əsas tranzit aviasiya qovşaqlarından biri kimi mövqelərini möhkəmləndirir. Sərnişin və yük axınlarının artması fonunda aviasiya sisteminin dayanıqlığı getdikcə daha çox infrastrukturun miqyası ilə deyil, rəqəmsal idarəetmənin keyfiyyəti və sənayenin bütün iştirakçılarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi ilə müəyyən edilir.
Tranzit axınları artdıqca, dünya aviasiyası diqqəti infrastrukturun genişləndirilməsindən əməliyyat mürəkkəbliyinin idarə olunmasına daha çox yönəldir. Beynəlxalq təcrübə, o cümlədən aviasiya sənayesinin qlobal texnoloji tərəfdaşı olan SITA-nın təcrübələri göstərir ki, tranzit qovşaqlarının sabitliyi birbaşa bütün proses iştirakçıları arasında rəqəmsal qarşılıqlı əlaqənin nə dərəcədə effektiv qurulmasından asılıdır.
Azərbaycan Avropa ilə Asiya arasında etibarlı tranzit qovşağı rolunu ardıcıl olaraq gücləndirir. Beynəlxalq aviaşirkətlər ölkəni həm sərnişin, həm də yük daşımaları üçün getdikcə daha çox proqnozlaşdırıla bilən və sabit istiqamət kimi qəbul edirlər. Bu şəraitdə təkcə infrastruktur investisiyaları deyil, həm də bütün aviasiya mühitinin sistemli idarə olunması əhəmiyyət kəsb edir.
Statistik Göstəricilər və Çağırışlar
2025-ci ildə Azərbaycanın hava məkanı vasitəsilə 342 000-dən çox uçuş həyata keçirilib ki, bu da əvvəlki illə müqayisədə 10,5% çoxdur.
Bütün uçuşların təxminən 76%-i tranzitin payına düşüb ki, bu da ölkənin beynəlxalq aviasiya şəbəkəsindəki strateji rolunu vurğulayır.
Eyni zamanda sərnişin və yük axınları artır, bu da əməliyyatların dəqiqliyinə, ahəngdarlığına və proqnozlaşdırıla bilməsinə olan tələbləri artırır.
Bu gün əsas çağırış ötürücülük qabiliyyətinin artırılması deyil, koordinasiyadır. Müasir tranzit qovşaqları aviaşirkətlərin, hava limanı xidmətlərinin, aeronaviqasiya strukturlarının və dövlət orqanlarının maraqlarının kəsişməsində fəaliyyət göstərir. Belə mürəkkəb sistemin idarə edilməsi ekosistem yanaşmasını tələb edir ki, burada dayanıqlıq əlaqələndirilmiş proseslər və vahid idarəetmə konturu ilə təmin olunur.
Məhz belə bir yanaşma dünya aviasiya praktikasında ardıcıl olaraq inkişaf etdirilir. Bu, məlumatların və proseslərin inteqrasiyasını, vahid əməliyyat məkanının formalaşdırılmasını və pərakəndə həllərdən bütün ekosistemin əlaqələndirilmiş idarə edilməsinə keçidi nəzərdə tutur. Bu kontekstdə, dünyanın müxtəlif yerlərində hava limanları və aviaşirkətlərlə işləyən SITA-nın təcrübəsi aviasiya sistemlərinin rəqəmsal idarəetmə modellərinin qurulmasında tez-tez istinad nöqtəsi kimi istifadə olunur.
“Bu gün tranzit aviasiya qovşaqları təkcə sərnişin və yük axınının artması ilə deyil, həm də əməliyyat mühitinin artan mürəkkəbliyi ilə üzləşirlər. Effektivlik o zaman əldə edilir ki, bütün aviasiya sistemi – baqaj məlumatlarının işlənməsindən tutmuş biometrik və sərhəd platformalarına qədər – vahid bir tam kimi idarə olunsun. Belə yanaşma fiziki infrastrukturu daim genişləndirmədən ötürücülük qabiliyyətini artırmağa, əməliyyat risklərini əvvəlcədən müəyyən etməyə və hava limanlarının yükünü azaltmağa imkan verir. Nəticədə əməliyyatların proqnozlaşdırıla bilməsi formalaşır, aviaşirkətlər, sərnişinlər və tənzimləyicilər tərəfindən etimad möhkəmlənir” - deyə SITA-nın Şərqi Avropa, MDB və Baltikyanı ölkələr üzrə vitse-prezidenti Marina Zvyagina qeyd edirə.
Gələcəyə Baxış
Azərbaycan üçün rəqəmsallaşma tranzit modelinin gücləndirilməsində vacib alətə çevrilir. Proseslərin şəffaflığı və aviasiya sənayesinin bütün iştirakçılarının fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi sistemin dayanıqlığını artırır və tranzit daşımalarının uzunmüddətli artımı üçün şərait yaradır.
SITA-nın dünyanın müxtəlif regionlarında tətbiq etdiyi həllər və yanaşmalar ICAO-nun beynəlxalq standartlarına uyğundur və aviasiya təhlükəsizliyi, idarə olunan artım və rəqəmsal dayanıqlıq sahəsində ən yaxşı təcrübələri əks etdirir. Belə təcrübə qlobal aviasiya şəbəkəsində öz mövqelərini möhkəmləndirməyə çalışan ölkələr üçün istiqamətləri formalaşdırır.
SITA haqqında
SITA - hava nəqliyyatı sənayesinin texnoloji mühərrikidir və səyahətləri hər kəs üçün daha təhlükəsiz, rahat və dayanıqlı edir. Kommersiya aviasiyasının ilk günlərindən müasir rəqəmsal sərhədlərə qədər SITA sahənin iştirakçılarını birləşdirərək və tərəqqinin hər bir mərhələsində inkişafa kömək edərək sənayenin böyüməsini müşayiət edir.
Daha ətraflı — www.sita.aero saytında.шаблоны для dle 11.2